Qətərdən İsrailin Qəzzada törətdiyi soyqırıma DƏSTƏK
İslamazeri.com xəbər verir ki, Qəzza zolağındakı hücumlarla əlaqədar Qətərin beynəlxalq cinayət məsuliyyəti ilə bağlı əhatəli hüquqi sənəd dərc edilib.
Sənəddə Əl-Udeyd hava bazasının İsrailə uzanan hərbi təchizat zəncirində "strateji logistika xətti" kimi istifadə edildiyi və bu xəttin "minlərlə ton partlayıcı maddənin daşınmasını asanlaşdırdığı" bildirilir.
Bu bazadan ötürülən minlərlə ton ölümcül bombanın on minlərlə fələstinlinin ölümünə və yaralanmasına, şəhərlərinin və həyati əhəmiyyətli infrastrukturunun dağıdılmasına səbəb olduğu bildirilir.
Bu kontekstdə beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətinə təqdim edilən hüquqi qiymətləndirmə sənədində Qətər rejiminin beynəlxalq hüququ və müqavilələri pozan hərəkətləri hüquqi çərçivə daxilində təsnif edilir.
1. Cinayətlərin iyerarxiyası: Soyqırımdan logistika ilə əlaqəliliyə qədər
1.1. Soyqırımda iştirak və ona təhrik
21 noyabr 2024-cü ildə Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi (BCM) İsrail Baş naziri Binyamin Netanyahu və keçmiş müdafiə naziri Yoav Qallant üçün müharibə cinayətləri və soyqırım ittihamları ilə həbs qərarı çıxarıb.
Qeyd edilib ki, Qətər rejimi bu həbs qərarları verildikdən sonra belə lojistik dəstək göstərməkdə və hərbi hava daşımalarını həyata keçirməkdə (9 əlavə uçuş təşkil etməkdə) israr edir. Bu, Soyqırımın Qarşısının Alınması və Cəzalandırılması haqqında Beynəlxalq Konvensiyanın (1948) 3/c və 4-cü maddələrinə və Roma Statutunun 25/3-c maddəsinə əsasən "soyqırımda iştirak" cinayətini təşkil edir.
57 C-17 nəqliyyat təyyarəsi ilə ümumilikdə təxminən 4275 ton sursat daşınıb. Qətər rəsmiləri bu silahların İsrail tərəfindən Fələstin mülki əhalisinə qarşı istifadə ediləcəyindən və bununla da fərdi cinayət məsuliyyətinə cəlb ediləcəyindən xəbərdar idilər.
Beynəlxalq hüquq doktrinasında bildirilir ki, başqa bir dövlətə silah və lojistik dəstək verən bir dövlət, bu dəstəyin cinayət əməllərində istifadə ediləcəyini bilirsə, "şəriklik" cinayəti hesab olunur.
1.2. Təcavüz cinayətində şəriklik
Xatırladılıb ki, BMT Baş Assambleyasının təcavüzü müəyyən edən 3314 saylı qətnaməsinin (1974) 3/f maddəsinə əsasən, dövlətin öz suveren ərazisini üçüncü bir dövlətə hücum etmək məqsədilə başqa bir dövlətə güzəştə getməsi birbaşa təcavüz cinayəti hesab olunur.
Qətər rejiminin Əl-Udeyd hava bazasını ABŞ qüvvələri tərəfindən İsrailə sursat ötürmək üçün istifadəyə verməsi təcavüz aktları üçün öz suveren ərazisini güzəştə getməsi əhatə dairəsinə daxil edilib. Bazada ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) ön qərargahı yerləşir və oradan İsrailə çoxsaylı hərbi yük daşınıb.
